เลนส์บลูบล็อก จำเป็นแค่ไหนสำหรับคนทำงานออฟฟิศ? สรุปจากงานวิจัยล่าสุด

เลนส์บลูบล็อกหรือเลนส์กรองแสงสีฟ้าเป็นหนึ่งในตัวเลือกที่คนทำงานหน้าจอถามถึงบ่อยที่สุด บทความนี้สรุปว่าแสงสีฟ้าคืออะไร งานวิจัยว่าอย่างไร อาการตาล้าจริง ๆ มาจากไหน และถ้าจะใช้เลนส์บลูบล็อก ควรคาดหวังอะไร เพื่อให้คุณตัดสินใจได้จากข้อมูล ไม่ใช่จากคำโฆษณา

แสงสีฟ้าคืออะไร มาจากไหน

แสงสีฟ้า (blue light) คือแสงช่วงความยาวคลื่นสั้นในแสงที่ตามองเห็น แหล่งใหญ่ที่สุดในชีวิตประจำวันคือแสงแดด ส่วนหน้าจอคอมพิวเตอร์ มือถือ และหลอด LED ก็ปล่อยแสงสีฟ้าเช่นกัน แต่ปริมาณน้อยกว่าแสงแดดกลางวันมาก การออกไปเดินกลางแจ้งไม่กี่นาทีทำให้ตาได้รับแสงสีฟ้ามากกว่าการนั่งหน้าจอหลายชั่วโมง

แสงสีฟ้าไม่ได้มีแต่ด้านลบ ร่างกายใช้แสงช่วงนี้ในการตั้งนาฬิกาชีวิต ช่วงกลางวันแสงสีฟ้าช่วยให้ตื่นตัว แต่การรับแสงจ้าจากจอช่วงดึกก่อนนอนอาจรบกวนการนอนหลับได้

งานวิจัยว่าอย่างไรเรื่องเลนส์บลูบล็อก

• เรื่องอาการตาล้า: งานทบทวนงานวิจัยในปี 2023 ที่รวบรวมการทดลองหลายชิ้น สรุปว่ายังไม่พบหลักฐานที่ดีพอว่าเลนส์กรองแสงสีฟ้าช่วยลดอาการตาล้าจากการใช้หน้าจอในระยะสั้นได้ เมื่อเทียบกับเลนส์ธรรมดา
• เรื่องการปกป้องจอประสาทตา: องค์กรจักษุแพทย์อย่าง American Academy of Ophthalmology ระบุว่าแสงสีฟ้าจากหน้าจอไม่ได้ทำให้ตาเสียหาย และไม่แนะนำให้ใช้แว่นกรองแสงสีฟ้าเพื่อป้องกันโรคตา
• เรื่องการนอนหลับ: ผลการศึกษายังไม่สอดคล้องกัน ยังสรุปไม่ได้ว่าใส่เลนส์บลูบล็อกช่วงค่ำแล้วนอนหลับดีขึ้น การลดความสว่างจอหรือเลิกใช้จอก่อนนอนเป็นวิธีที่ตรงกว่า

สรุปคือ เลนส์บลูบล็อกไม่เป็นอันตราย แต่ก็ไม่ใช่คำตอบหลักของอาการตาล้า

อาการตาล้าจากหน้าจอจริง ๆ มาจากไหน

อาการตาแห้ง แสบตา ตาพร่า ปวดหัว หรือปวดต้นคอหลังใช้จอนาน ๆ มีชื่อเรียกรวมว่า digital eye strain หรือ computer vision syndrome สาเหตุหลักคือ

สาเหตุ	เกิดอะไรขึ้น	วิธีแก้
กะพริบตาน้อยลง	เวลาจ้องจอ คนเรากะพริบตาน้อยลงกว่าปกติมาก ผิวตาจึงแห้ง	ตั้งใจกะพริบตาให้สุด พักสายตาเป็นระยะ ใช้น้ำตาเทียมตามคำแนะนำ
เพ่งระยะใกล้นาน	กล้ามเนื้อปรับโฟกัสทำงานต่อเนื่องจนล้า	กฎ 20-20-20 และวางจอให้ห่างพอ
แสงสะท้อนและแสงจ้า	จอสว่างต่างจากห้องมาก หรือมีแสงไฟสะท้อนบนจอ	ปรับความสว่างจอให้ใกล้แสงห้อง จัดตำแหน่งจอเลี่ยงแสงจากหน้าต่าง
ค่าสายตาไม่ตรง	สายตาเอียงหรือสายตายาวตามอายุที่ไม่ได้แก้ ทำให้ต้องเพ่งมากขึ้น	ตรวจวัดสายตาและใช้แว่นที่ค่าถูกต้อง
ท่านั่งไม่เหมาะ	ก้มหรือเงยคอเพื่อมองจอ	ปรับระดับจอและเก้าอี้

สิ่งที่ช่วยลดอาการตาล้าได้จริง

1. กฎ 20-20-20

ทุก 20 นาที ละสายตาจากจอไปมองสิ่งที่อยู่ไกลประมาณ 20 ฟุต (ราว 6 เมตร) นาน 20 วินาที ช่วยให้กล้ามเนื้อโฟกัสได้พัก ตั้งเตือนในมือถือหรือคอมพิวเตอร์จะช่วยให้ทำได้สม่ำเสมอ

2. กะพริบตาให้สุด

ระหว่างพัก ลองกะพริบตาช้า ๆ ให้เปลือกตาปิดสนิทสัก 10 ครั้ง ช่วยเกลี่ยน้ำตาเคลือบผิวตา ถ้าตาแห้งบ่อย ปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์เรื่องน้ำตาเทียม

3. จัดจอให้เหมาะ

• วางจอห่างจากตาประมาณหนึ่งช่วงแขน หรือราว 50–70 ซม.
• ขอบบนของจออยู่ระดับสายตาหรือต่ำกว่าเล็กน้อย ให้สายตามองลงนิดหน่อย
• ขยายตัวอักษรให้อ่านสบาย ไม่ต้องเพ่ง
• ปรับความสว่างจอให้ใกล้เคียงกับแสงในห้อง

4. จัดแสงในห้อง

หลีกเลี่ยงการวางจอหันเข้าหรือหันหลังให้หน้าต่างโดยตรง ใช้ไฟห้องที่สว่างสม่ำเสมอ และลดแสงสะท้อนบนจอ

5. ใช้แว่นที่ค่าสายตาถูกต้อง

สายตาเอียงเล็กน้อยหรือสายตายาวตามอายุที่เริ่มเป็น ทำให้ตาทำงานหนักขึ้นโดยไม่รู้ตัว คนที่อายุเกิน 40 และทำงานหน้าจอมาก อาจเหมาะกับเลนส์สำหรับระยะคอมพิวเตอร์ หรือเลนส์โปรเกรสซีฟ อ่านเพิ่มที่ เลนส์โปรเกรสซีฟ vs เลนส์สองชั้น และวิธีอ่านค่าบนใบวัดที่ วิธีอ่านค่าสายตา

แล้วควรใช้เลนส์บลูบล็อกไหม

ถ้าคุณลองใส่แล้วรู้สึกสบายตากว่า ก็ใช้ได้ ไม่มีอันตราย บางคนชอบเพราะเลนส์หลายรุ่นมีสารเคลือบลดแสงสะท้อนมาด้วย ซึ่งช่วยเรื่องแสงจ้าได้ แต่ควรรู้ข้อจำกัดเหล่านี้ก่อน

• ไม่ได้แทนการพักสายตาและการจัดสภาพแวดล้อมการทำงาน
• เลนส์บางรุ่นมีสีอมเหลืองเล็กน้อย อาจไม่เหมาะกับงานที่ต้องดูสีแม่นยำ เช่น งานกราฟิก
• ถ้ามีอาการตาล้ารุนแรงหรือต่อเนื่อง ควรตรวจสายตาและตาแห้งก่อน เพราะสาเหตุอาจเป็นเรื่องอื่นที่แก้ได้ตรงกว่า

เลือกกรอบแว่นสำหรับคนทำงานหน้าจอ

กรอบที่ดีสำหรับคนใส่แว่นทั้งวันคือกรอบที่เบา กระชับ และไม่กดสันจมูก กรอบโลหะหรือไทเทเนียมน้ำหนักเบาช่วยลดแรงกด (อ่าน กรอบไทเทเนียม ดีอย่างไร) ส่วนขนาดกรอบควรพอดีหน้า เพื่อให้จุดกึ่งกลางเลนส์ตรงกับตา วิธีเลือกขนาดอ่านได้ที่ 6 วิธีเลือกแว่นออนไลน์ให้ใส่แล้วพอดี

ตอนนี้ GlassUps จำหน่ายเฉพาะกรอบแว่น กรอบทุกรุ่นมาพร้อมเลนส์โชว์ นำไปตัดเลนส์ตามค่าสายตา จะเป็นเลนส์ธรรมดา เลนส์บลูบล็อก หรือเลนส์สำหรับคอมพิวเตอร์ ที่ร้านแว่นที่คุณสะดวกได้เลย ส่วนบริการตัดเลนส์กับเรากำลังจะเปิดให้บริการเร็ว ๆ นี้ ดู กรอบแว่นสายตาแบรนด์แท้ ทั้งหมด หรือทักถามทาง LINE @glassups

อยากรู้วิธีดูแลดวงตาในชีวิตประจำวันเพิ่มเติม อ่าน ดูแลดวงตาเมื่อต้องใส่แว่นทุกวัน

คำถามที่พบบ่อย

แสงสีฟ้าจากมือถือทำให้ตาบอดได้ไหม

ไม่มีหลักฐานว่าแสงสีฟ้าจากหน้าจอในการใช้งานปกติทำให้จอประสาทตาเสียหายหรือตาบอด ปริมาณแสงสีฟ้าจากจอน้อยกว่าแสงแดดมาก อย่างไรก็ตาม ไม่ควรจ้องแหล่งแสงจ้าใด ๆ โดยตรง รวมถึงดวงอาทิตย์

ใส่เลนส์บลูบล็อกตลอดวันได้ไหม

ใส่ได้ ไม่มีอันตราย แต่ถ้าเลนส์มีสีอมเหลือง อาจทำให้เห็นสีเพี้ยนเล็กน้อย บางคนจึงเลือกใส่เฉพาะตอนทำงานหน้าจอ

โหมดถนอมสายตา (Night mode) บนมือถือช่วยไหม

โหมดนี้ลดแสงโทนฟ้าและทำให้จอดูอุ่นขึ้น บางคนรู้สึกสบายตากว่าช่วงค่ำ แต่การลดความสว่างและลดเวลาใช้จอก่อนนอนมีผลต่อการนอนหลับชัดเจนกว่า

ตาล้าทุกวันแม้พักสายตาแล้ว ควรทำอย่างไร

ควรตรวจวัดสายตาและตรวจตาแห้งกับนักทัศนมาตรหรือจักษุแพทย์ เพราะค่าสายตาที่ไม่ตรงหรือภาวะตาแห้งเป็นสาเหตุที่พบบ่อยและแก้ไขได้

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการผิดปกติทางตา ควรปรึกษานักทัศนมาตรหรือจักษุแพทย์