ดูแลดวงตาเมื่อต้องใส่แว่นทุกวัน: 8 นิสัยง่าย ๆ ที่ทำได้จริง

คนใส่แว่นส่วนใหญ่ใช้สายตาหนักทั้งวัน ทั้งจอคอมพิวเตอร์ มือถือ และการขับรถ การดูแลดวงตาไม่จำเป็นต้องยุ่งยาก นิสัยเล็ก ๆ ที่ทำทุกวันช่วยให้สบายตาขึ้นและทำให้รู้ทันเมื่อมีอะไรผิดปกติ บทความนี้รวบรวมวิธีดูแลดวงตาที่ทำได้จริงในชีวิตประจำวัน

1. พักสายตาด้วยกฎ 20-20-20

ทุก 20 นาทีของการมองใกล้ ละสายตาไปมองสิ่งที่อยู่ไกลประมาณ 20 ฟุต (ราว 6 เมตร) นาน 20 วินาที กล้ามเนื้อที่ใช้ปรับโฟกัสจะได้คลายตัว ถ้าทำงานหน้าจอต่อเนื่อง ควรลุกเดินพักสั้น ๆ ทุก 1–2 ชั่วโมงร่วมด้วย ตั้งเตือนในมือถือหรือคอมพิวเตอร์จะช่วยให้ทำได้สม่ำเสมอ

2. กะพริบตาให้บ่อยและสุด

เวลาจ้องจอ เรามักกะพริบตาน้อยลงและกะพริบไม่สุด ผิวตาจึงแห้ง แสบ และเคืองง่าย

• ตั้งใจกะพริบตาช้า ๆ ให้เปลือกตาปิดสนิทเป็นระยะ
• หลีกเลี่ยงการให้ลมแอร์หรือพัดลมเป่าเข้าหน้าโดยตรง
• ดื่มน้ำให้เพียงพอระหว่างวัน
• ถ้าตาแห้งบ่อย ปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์เรื่องน้ำตาเทียมที่เหมาะกับคุณ

3. จัดจอและแสงให้เหมาะ

สิ่งที่ปรับ	แนวทาง
ระยะจอคอมพิวเตอร์	ประมาณหนึ่งช่วงแขน หรือราว 50–70 ซม.
ระดับจอ	ขอบบนอยู่ระดับสายตาหรือต่ำกว่าเล็กน้อย ให้มองลงนิดหน่อย
ความสว่างจอ	ใกล้เคียงกับแสงในห้อง ไม่สว่างหรือมืดกว่ามาก
ขนาดตัวอักษร	ใหญ่พอที่จะอ่านได้โดยไม่ต้องเพ่งหรือยื่นหน้าเข้าไป
แสงในห้อง	สว่างสม่ำเสมอ ไม่มีแสงจากหน้าต่างหรือหลอดไฟสะท้อนบนจอ
มือถือ	ถือห่างพอสมควร หลีกเลี่ยงการเล่นในที่มืดสนิท

สงสัยเรื่องแสงสีฟ้าจากหน้าจอ อ่านสรุปจากงานวิจัยได้ที่ เลนส์บลูบล็อก จำเป็นแค่ไหนสำหรับคนทำงานออฟฟิศ

4. ใส่แว่นที่ค่าสายตาถูกต้อง

แว่นที่ค่าสายตาไม่ตรงแล้ว หรือกรอบที่เบี้ยวจนเลนส์ไม่อยู่ตรงตา ทำให้ตาต้องทำงานหนักขึ้นและปวดหัวได้ สังเกตตัวเองว่าเริ่มหรี่ตา ต้องถือของห่างเพื่ออ่าน หรือปวดตาช่วงเย็นบ่อยขึ้นหรือไม่ ถ้าใช่ อาจถึงเวลาตรวจวัดสายตาใหม่ วิธีอ่านค่าบนใบวัดดูได้ที่ วิธีอ่านค่าสายตา และถ้าเริ่มมองใกล้ไม่ชัดหลังอายุ 40 อ่าน เลนส์โปรเกรสซีฟ vs เลนส์สองชั้น

5. ปกป้องดวงตาจากแสงแดด

รังสี UV สะสมเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงของโรคตาหลายชนิด เช่น ต้อกระจก และต้อเนื้อ เมืองไทยแดดแรงเกือบทั้งปี การปกป้องดวงตาเมื่ออยู่กลางแจ้งจึงสำคัญ

• ใส่แว่นกันแดดที่ระบุว่ากัน UV 100% หรือ UV400
• เลือกทรงที่ปิดรอบดวงตาได้ดี แว่นกรอบใหญ่หรือโค้งรับหน้าช่วยกันแสงด้านข้าง
• ใส่หมวกปีกกว้างร่วมด้วยเมื่ออยู่กลางแดดนาน
• ห้ามมองดวงอาทิตย์โดยตรง แม้จะใส่แว่นกันแดด

สีเข้มของเลนส์ไม่ได้บอกว่ากัน UV ได้ดี ต้องดูที่ข้อมูลการกัน UV วิธีเลือกแว่นกันแดดอ่านได้ที่ เลือกแว่นกันแดดให้เหมาะกับการใช้งานจริง และถ้าขับรถหรือทำกิจกรรมใกล้น้ำบ่อย อ่าน แว่นกันแดดโพลาไรซ์ ต่างจากเลนส์ธรรมดายังไง

6. นอนหลับให้เพียงพอ

การนอนน้อยทำให้ตาแห้ง ตาล้า และเปลือกตากระตุกได้ ลองลดความสว่างจอและเลิกใช้มือถือก่อนนอนสักระยะ จะช่วยให้นอนหลับง่ายขึ้นและตาได้พักเต็มที่

7. ดูแลแว่นให้สะอาดและพอดี

เลนส์ที่มีคราบหรือรอยขีดข่วนทำให้ภาพไม่ชัดและต้องเพ่งมากขึ้น

• ล้างเลนส์ด้วยน้ำเปล่าก่อน แล้วเช็ดด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์ที่สะอาด ไม่เช็ดแห้งหรือใช้ชายเสื้อ
• ถอดและใส่แว่นด้วยสองมือ เพื่อไม่ให้กรอบเสียรูป
• เก็บแว่นในกล่องเมื่อไม่ได้ใส่ ไม่วางคว่ำเลนส์
• ถ้ากรอบหลวม เอียง หรือกดจมูก ให้ร้านแว่นปรับตั้งใหม่

รายละเอียดการทำความสะอาดและดูแลกรอบอ่านได้ที่ ดูแลรักษากรอบแว่นให้ใช้ได้นานเหมือนใหม่

8. ตรวจสายตาสม่ำเสมอ

แนวทางทั่วไปคือ ผู้ใหญ่ควรตรวจสายตาและสุขภาพตาทุก 1–2 ปี ผู้ที่อายุมากขึ้น มีโรคประจำตัวอย่างเบาหวานหรือความดันโลหิตสูง หรือมีประวัติโรคตาในครอบครัว อาจต้องตรวจถี่กว่านั้นตามคำแนะนำของแพทย์ เด็กที่สายตากำลังเปลี่ยนควรตรวจตามที่นักทัศนมาตรหรือแพทย์แนะนำ

สัญญาณที่ควรพบแพทย์โดยเร็ว

• ตามัวหรือมองไม่เห็นขึ้นมาฉับพลัน แม้เพียงข้างเดียวหรือบางส่วนของภาพ
• เห็นแสงวาบ หรือจุดดำลอยไปมาเพิ่มขึ้นมากทันที หรือเหมือนมีม่านบังภาพ
• ปวดตามาก โดยเฉพาะร่วมกับปวดหัวหรือคลื่นไส้
• ตาแดงร่วมกับมองไม่ชัด ปวดตา หรือตาสู้แสงไม่ได้
• สารเคมีเข้าตา หรือได้รับบาดเจ็บที่ตา

อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของภาวะที่ต้องรักษาอย่างเร่งด่วน ไม่ควรรอดูอาการเอง

เลือกแว่นที่ใส่สบายทั้งวัน

แว่นที่ดีต่อการใช้งานทุกวันคือแว่นที่เบา กระชับ และขนาดพอดีหน้า วิธีเลือกขนาดอ่านได้ที่ 6 วิธีเลือกแว่นออนไลน์ให้ใส่แล้วพอดี ดู กรอบแว่นสายตาแบรนด์แท้ และ แว่นกันแดดแบรนด์แท้ ได้ที่ GlassUps ตอนนี้เราจำหน่ายเฉพาะกรอบพร้อมเลนส์โชว์ นำไปตัดเลนส์ที่ร้านแว่นที่คุณสะดวกได้ ส่วนบริการตัดเลนส์กับเรากำลังจะเปิดให้บริการเร็ว ๆ นี้ มีคำถามทักมาที่ LINE @glassups

คำถามที่พบบ่อย

ใส่แว่นนาน ๆ ทำให้สายตาแย่ลงไหม

การใส่แว่นที่ค่าสายตาถูกต้องไม่ได้ทำให้สายตาแย่ลง ค่าสายตาอาจเปลี่ยนไปตามอายุหรือปัจจัยอื่นอยู่แล้ว การใส่แว่นช่วยให้มองชัดและลดการเพ่ง

ถอดแว่นบ้างเพื่อให้ตาได้พักดีไหม

ไม่จำเป็น ถ้าแว่นค่าถูกต้อง ใส่ได้ตามปกติ การพักสายตาที่ได้ผลคือการละสายตาจากการมองใกล้ตามกฎ 20-20-20 ไม่ใช่การถอดแว่น

ตาแห้งเพราะอยู่ห้องแอร์ทั้งวัน ทำอย่างไรดี

เลี่ยงไม่ให้ลมแอร์เป่าเข้าหน้า กะพริบตาให้บ่อย ดื่มน้ำให้พอ และปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์เรื่องน้ำตาเทียม ถ้าอาการไม่ดีขึ้นควรตรวจกับจักษุแพทย์

แว่นกันแดดราคาถูกกัน UV ได้ไหม

ราคาไม่ได้บอกความสามารถในการกัน UV ให้ดูที่ข้อมูลว่ากัน UV 100% หรือ UV400 จากผู้ผลิตที่เชื่อถือได้ เลนส์สีเข้มที่ไม่กัน UV อาจแย่กว่าไม่ใส่ เพราะทำให้รูม่านตาขยายรับรังสีมากขึ้น

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการผิดปกติทางตา ควรปรึกษานักทัศนมาตรหรือจักษุแพทย์