เลนส์โปรเกรสซีฟ vs เลนส์สองชั้น vs แว่นอ่านหนังสือ เลือกแบบไหนดี
เปรียบเทียบเลนส์โปรเกรสซีฟ เลนส์สองชั้น และแว่นอ่านหนังสือ ต่างกันอย่างไร เหมาะกับใคร ต้องปรับตัวนานแค่ไหน และเลือกกรอบแบบไหนให้เหมาะกับเลนส์หลายระยะ
สรุปสั้น ๆ: เลนส์โปรเกรสซีฟไล่ระดับค่าสายตาต่อเนื่องจากมองไกลลงมามองใกล้ ไม่มีเส้นแบ่ง มองได้ทุกระยะรวมถึงระยะกลางอย่างจอคอมพิวเตอร์ แต่ต้องใช้เวลาปรับตัวไม่กี่วันถึงราว 2 สัปดาห์ เลนส์สองชั้น (Bifocal) มีเส้นแบ่งชัด แยกโซนไกลกับใกล้ ปรับตัวง่ายกว่าและราคาถูกกว่า แต่ไม่มีโซนระยะกลาง
ถ้าต้องการมองชัดแค่ระยะอ่านหนังสือ แว่นอ่านหนังสือเลนส์ชั้นเดียวก็เพียงพอและราคาประหยัดที่สุด
พออายุราว 40 ปีขึ้นไป หลายคนเริ่มถือมือถือห่างออกไปเพื่อให้อ่านชัด นี่คืออาการสายตายาวตามอายุ (presbyopia) ซึ่งเกิดกับทุกคนเมื่ออายุมากขึ้น เมื่อถึงจุดนี้ คำถามที่ตามมาคือจะใช้เลนส์แบบไหนดี บทความนี้เปรียบเทียบเลนส์ 3 แบบหลักให้เห็นชัด ๆ ว่าต่างกันอย่างไร เหมาะกับใคร และต้องเลือกกรอบแบบไหน
ทำไมต้องใช้เลนส์หลายระยะ
เลนส์ตาธรรมชาติจะแข็งตัวขึ้นตามอายุ ทำให้ปรับโฟกัสมองใกล้ได้ยากขึ้น ค่าที่ใช้แก้คือค่า ADD บนใบวัดสายตา (อ่านวิธีดูได้ใน วิธีอ่านค่าสายตา) คนที่มีสายตาสั้นหรือยาวอยู่แล้วจึงต้องการค่าสายตามากกว่าหนึ่งค่าในแว่นอันเดียว คือค่ามองไกลและค่ามองใกล้ เลนส์หลายระยะถูกออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหานี้
เปรียบเทียบเลนส์ 3 แบบ
| เลนส์โปรเกรสซีฟ | เลนส์สองชั้น (Bifocal) | แว่นอ่านหนังสือชั้นเดียว | |
|---|---|---|---|
| ระยะที่มองชัด | ไกล กลาง ใกล้ ต่อเนื่องกัน | ไกลและใกล้ ไม่มีระยะกลาง | ใกล้อย่างเดียว |
| เส้นแบ่งบนเลนส์ | ไม่มี ดูเหมือนเลนส์ปกติ | มีเส้นหรือหน้าต่างเห็นชัด | ไม่มี |
| การปรับตัว | ใช้เวลาไม่กี่วันถึงราว 2 สัปดาห์ | ปรับตัวเร็ว แต่อาจสะดุดตอนสายตาข้ามเส้น | แทบไม่ต้องปรับ |
| ขอบเลนส์ | มีบริเวณภาพเบลอด้านข้าง | ภาพชัดทั้งโซน | ภาพชัดทั้งเลนส์ |
| ราคาโดยเปรียบเทียบ | สูงที่สุด | ปานกลาง | ประหยัดที่สุด |
| ต้องถอดเข้าออกไหม | ใส่ได้ทั้งวัน | ใส่ได้ทั้งวัน | ต้องถอดเมื่อมองไกล |
เลนส์โปรเกรสซีฟทำงานอย่างไร
เลนส์โปรเกรสซีฟแบ่งเป็นโซนแนวตั้งที่ค่าสายตาค่อย ๆ เปลี่ยน
- ส่วนบน สำหรับมองไกล เช่น ขับรถ ดูทีวี
- ส่วนกลาง (ช่องทางเดิน) สำหรับระยะกลาง เช่น จอคอมพิวเตอร์ แดชบอร์ดรถ
- ส่วนล่าง สำหรับมองใกล้ เช่น อ่านหนังสือ มือถือ
- ด้านข้างทั้งสอง เป็นบริเวณที่ภาพเบลอหรือบิดเล็กน้อย ซึ่งเป็นธรรมชาติของเลนส์ชนิดนี้
การมองด้วยเลนส์โปรเกรสซีฟจึงต้องหันศีรษะไปทางสิ่งที่มอง แทนการกลอกตาไปด้านข้าง และขยับคางขึ้นลงเล็กน้อยเพื่อหาโซนที่ชัด เลนส์รุ่นที่ออกแบบดีขึ้นมักมีโซนชัดกว้างขึ้นและบริเวณเบลอด้านข้างน้อยลง
เลนส์สองชั้นเหมาะกับใคร
เลนส์สองชั้นมีส่วนมองใกล้เป็นหน้าต่างอยู่ด้านล่าง แยกจากส่วนมองไกลด้วยเส้นชัดเจน ข้อดีคือโซนมองใกล้กว้างและคม ปรับตัวง่าย ราคาย่อมเยากว่า เหมาะกับคนที่
- ใช้สายตาหลัก ๆ แค่สองระยะ คือมองไกลกับอ่านหนังสือ
- ลองเลนส์โปรเกรสซีฟแล้วปรับตัวไม่ได้
- ต้องการโซนอ่านหนังสือกว้าง ๆ
ข้อเสียคือไม่มีโซนระยะกลาง จอคอมพิวเตอร์ที่อยู่ห่างราวหนึ่งช่วงแขนอาจมองไม่ชัดทั้งสองโซน และภาพอาจกระโดดเมื่อสายตาข้ามเส้นแบ่ง
แว่นอ่านหนังสือชั้นเดียวเหมาะกับใคร
ถ้าคุณไม่มีปัญหามองไกลเลย และต้องการแว่นเฉพาะตอนอ่านหนังสือหรือดูมือถือ แว่นอ่านหนังสือเลนส์ชั้นเดียวเป็นตัวเลือกที่เรียบง่ายและประหยัดที่สุด ข้อเสียคือต้องถอดเมื่อจะมองไกล หลายคนจึงมีแว่นอ่านหนังสือไว้เป็นแว่นอันที่สองคู่กับแว่นหลายระยะ
เลือกแบบไหนดี
| ไลฟ์สไตล์ | เลนส์ที่มักเหมาะ |
|---|---|
| ทำงานหน้าจอ ประชุม ขับรถ อยากใส่แว่นอันเดียวทั้งวัน | เลนส์โปรเกรสซีฟ |
| มองไกลกับอ่านหนังสือเป็นหลัก ไม่ค่อยใช้จอ | เลนส์สองชั้น |
| สายตาไกลปกติ แค่อ่านใกล้ไม่ชัด | แว่นอ่านหนังสือชั้นเดียว |
| ทำงานคอมพิวเตอร์นาน ๆ เป็นหลัก | ปรึกษาเรื่องเลนส์สำหรับระยะกลาง-ใกล้ (office lens) |
ตารางนี้เป็นแนวทางทั่วไป ค่าสายตา การใช้งาน และความรู้สึกของแต่ละคนต่างกัน ควรให้นักทัศนมาตรหรือร้านที่ตัดเลนส์ช่วยแนะนำ
เลือกกรอบสำหรับเลนส์โปรเกรสซีฟ
กรอบมีผลกับเลนส์โปรเกรสซีฟมากกว่าเลนส์ชนิดอื่น เพราะต้องมีพื้นที่พอสำหรับทุกโซน
- ความสูงเลนส์พอ โดยทั่วไปควรสูงราว 28–30 มม. ขึ้นไป กรอบที่แคบเกินไปจะตัดโซนมองใกล้ด้านล่างทิ้ง ความสูงขั้นต่ำขึ้นกับรุ่นเลนส์ ควรถามร้านที่ตัดเลนส์ก่อนเลือกกรอบ
- ทรงที่มีพื้นที่ด้านล่าง กรอบเหลี่ยม ทรงกลม หรือทรงวงรีที่ไม่ตัดมุมล่างมาก เหมาะกว่าทรง cat-eye ปลายเชิดหรือกรอบแบนยาว
- พอดีหน้าและกระชับ กรอบที่ไหลลงจมูกจะทำให้โซนเลื่อนตำแหน่ง มองไม่ชัด แป้นจมูกปรับได้ช่วยให้ตั้งระดับได้ดี
- เลือกขนาดให้ถูก วิธีอ่านตัวเลขขนาดบนขาแว่น อ่านที่ 6 วิธีเลือกแว่นออนไลน์ให้ใส่แล้วพอดี
เคล็ดลับปรับตัวกับเลนส์โปรเกรสซีฟ
- ใส่ต่อเนื่องทั้งวันตั้งแต่วันแรก ไม่สลับกับแว่นเก่า จะช่วยให้ปรับตัวเร็วขึ้น
- หันศีรษะไปทางสิ่งที่ต้องการมอง แทนการกลอกตาด้านข้าง
- เวลาอ่านหนังสือ ลดสายตาลงมองผ่านส่วนล่างของเลนส์ ไม่ใช่ก้มหน้า
- ระวังตอนเดินลงบันไดช่วงแรก ก้มหน้าเล็กน้อยเพื่อมองผ่านส่วนบนของเลนส์
- ถ้าผ่านไปราว 2 สัปดาห์แล้วยังเวียนหัวหรือมองไม่ชัด กลับไปให้ร้านตรวจตำแหน่งเลนส์และการตั้งกรอบ
ซื้อกรอบกับ GlassUps แล้วตัดเลนส์หลายระยะได้ไหม
ได้ ตอนนี้ GlassUps จำหน่ายเฉพาะกรอบแว่น กรอบทุกรุ่นมาพร้อมเลนส์โชว์ นำกรอบไปตัดเลนส์โปรเกรสซีฟหรือเลนส์สองชั้นที่ร้านแว่นที่คุณสะดวกได้เลย ส่วนบริการตัดเลนส์กับเรากำลังจะเปิดให้บริการเร็ว ๆ นี้ ถ้าไม่แน่ใจว่ากรอบรุ่นไหนสูงพอสำหรับเลนส์โปรเกรสซีฟ ส่งรุ่นที่สนใจมาถามทาง LINE @glassups ได้ ดู กรอบแว่นสายตาแบรนด์แท้ ทั้งหมด
ใช้จอเยอะด้วย อ่านต่อที่ เลนส์บลูบล็อก จำเป็นแค่ไหนสำหรับคนทำงานออฟฟิศ และ ดูแลดวงตาเมื่อต้องใส่แว่นทุกวัน
คำถามที่พบบ่อย
อายุเท่าไหร่ถึงต้องใช้เลนส์โปรเกรสซีฟ
สายตายาวตามอายุมักเริ่มราว 40 ปีขึ้นไป แต่ไม่มีอายุตายตัว ขึ้นกับว่าเริ่มมองใกล้ไม่ชัดเมื่อไหร่ ควรตรวจวัดสายตาเมื่อต้องถือของห่างออกไปเพื่ออ่าน
ใส่เลนส์โปรเกรสซีฟแล้วเวียนหัว ผิดปกติไหม
ช่วงแรกรู้สึกเวียนหรือภาพโยกเล็กน้อยได้ เป็นเรื่องปกติของการปรับตัว ส่วนใหญ่ดีขึ้นในไม่กี่วันถึงราว 2 สัปดาห์ ถ้านานกว่านั้นควรให้ร้านตรวจการตั้งเลนส์และกรอบ
ใช้เลนส์โปรเกรสซีฟขับรถได้ไหม
ได้ ส่วนบนของเลนส์ใช้มองถนน ส่วนกลางใช้มองแดชบอร์ด ช่วงปรับตัวแรก ๆ ควรฝึกในที่คุ้นเคยก่อน และมองกระจกข้างโดยหันศีรษะแทนการกลอกตา
ใช้กรอบเดิมตัดเลนส์โปรเกรสซีฟได้ไหม
ได้ถ้ากรอบสูงพอและอยู่ในสภาพดี ให้ร้านที่ตัดเลนส์ตรวจความสูงกรอบก่อน กรอบที่แคบมากอาจทำให้โซนมองใกล้เหลือน้อย
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ การเลือกเลนส์ควรปรึกษานักทัศนมาตรหรือร้านแว่นที่ตัดเลนส์ให้คุณ